Genel Bilgiler

Her kadının istediği zaman ve istediği sayıda çocuk sahibi olmak istemesi en doğal hakkı.Kontrolsuz birbirini takip eden doğumlar ve düşükler anne ve çocuk sağlığını ciddi olarak tehdit eder. Bu nedenle aile planlaması hem anne, hemde çocuk sağlığına zarar vermeyecek uygun doğum kontrol yöntemleriyle yapılmalıdır. Kişi için ideal bir korunma yöntemiyle istenmeyen gebelikler, kişinin sağlığına zarar vermeden tama yakın oranda engellenebilir. Doktorunuzun önerisiyle sizin için en uygun olabilecek yöntemi seçmeli ve benimsemelisiniz. Genel olarak korunma yöntemleri ile ilgili şunlar söylenebilir: “Korunma yöntemi seçimi son derece önemlidir. İstenmeyen gebeliklerle karşılaşmamak için kişiler herzamankendileri için uygun olan en iyi yöntemi seçmelidir. Kontrol yöntemlerinin başarılı olabilmesi için kullanan kişinin yaşam biçimine ve kişiliğine uygun olmalıdır.

• Kadının yaşı
• Eğitimi
• Cinsel aktivite durumu
• Genel sağlık durumu
• Gelecekteki çocuk isteği ihtimali
• Sosyal statüsü
• gibi etkenler, kontrol yönteminin seçiminde rol oynar.”
• İdeal Korunma Yöntemleri Nelerdir ?
• Rahim İçi Araç
• Kombine Doğum Kontrol Hapları
• Hormon Enjeksiyonları
• Norplantlar ( Hormon İmplantları )
• Cerrahi Sterlizasyon ( Ameliyatla Kısırlaştırma )
• Prezervatif

Rahim İçi Araç ( Spiral )
Günümüzde plastikten yapılmış, bakır ilaveli rahim içi araçlar en ideal olan ve en çok kullanılanlardır. Bunların dışında progesteron hormonu ilaveli rahim içi araçlar da vardır. Adet kanamasının hemen sonrasında veya kadın gebe olmadığından kesin eminse herhangi bir günde doktor tarafından rahime uygulanır. Aktifvaginal enfeksiyonu olanlara takılmamalıdır. İdeal koruyuculuk süresi bakırlı olanlarda beş yıl, hormonlu olanlarda bir yıldır. Rahim içi aracı olanların yıllık doktor muayenesi olması gerekir. Hiç doğurmamış olanlar ve çok eşliler için fazla önerilmemektedir. Rahim içi araca bağlı olarak kadınlarda;

• Aşırı adet kanamaları
• Ara kanamalar
• Kasık ağrıları görülebilir.

Progesteron hormonu içeren rahim içi araçların, standart olanlara üstünlüğü kanama problemlerine yol açmamasıdır.

Kombine Doğum Kontrol Hapları
Günümüzde gelişmiş ülkelerde en sık kullanılan etkin ve güvenilir bir yöntemdir. Östrojen ve progestoron hormonu içermektedir. Uygun doğum kontrol hapı seçilmeden önce kadın genel bir jinekolojik değerlendirmeden geçmeli, PAP smear’i yapılmalı ve uygun ilaç doktor tarafından önerilmelidir. Hapa adetin ilk günü başlanır ve 21 gün süreyle ara vermeden günde bir tablet alınır, 7 günlük arayı takiben tekrar hapa başlanır. Kadın ara verdiği 7 günlük dönemde adet görür. Kadın ilacı korunmayı düşündüğü süre boyunca 21 gün ilaç, 7 gün ara şeklinde kullanır. İlaç kullanılırken en önemli olay günlük tabletleri unutmamaktır çünkü unutulduğunda koruyuculuk etkinliği azalır. İlaç bırakıldıktan kısa bir süre sonra kadın ilaç öncesi doğurganlık kapasitesine ulaşır.

Hormon Enjeksiyonları

Aylık ve üç aylık enjeksiyon olarak uygulanır. Aylık iğneler 28 günde bir uygulanır ve östrojen ve progesteron hormonu içerir. İlaç kullanımının ilk aylarında düzensiz kanamalarla karşılaşılabir. Etkileri kombine doğum kontrol haplarına benzer, günlük hap alımını unutabilecek olanlara önerilir. Üç aylık iğneler sırf progesteron hormonu içerir. Kullanımları esnasında adet düzensizlikleri ve tamamen adetten kesilme gibi şikayetler görülebilir. Bu ilaç daha çok emziren anneler için uygun bir seçenektir. Her iki ilaç da bırakıldıktan kısa bir süre sonra kadın normal doğurganlık kapasitesine ulaşır.

Norplantlar ( Hormon İmplantları )

Lokal anasteziyle kolun iç yüzüne yerlştirilen ve prgesteron hormonu salan kapsüllerdir. Ara kanamaları ve adetten tamamen kesilme görülebilir. Etkinlik süreleri beş yıldır. Çıkartılmaları için de cerrahi müdahale gereklidir.

Cerrahi Sterlizasyon (Ameliyatla Kısırlaştırma)

Cerrahi kısırlaştırma hem erkek, hem de kadın için uygulanan ancak geri dönüşümsüz olarak kabul edilmesi gereken bir yöntemdir. Ancak çocuk sayısını tamamlamış olan ve ileriki hayatında kesinlikle çocuk düşünmeyen kişiler için uygun olan bir yöntemdir. Kadınlar için uygulanan yöntem tubal sterlizasyon ( tüplerin bağlanması ), erkekler için ise vasektomi ( üreme kanalının bağlanması )dır.

Prezervatif

Erkekler için, günümüzde mevcut tek geri dönüşümü mümkün olan yöntemdir. Doğum kontroluna ilave olarak cinsel yolla bulaşan hastalıklardan koruyucuetkisi de vardır. Her ilişki sonrasında prezervatifin yırtık yönünden kontrol edilmesi önemlidir.